Nấm lưỡi (hay còn gọi là bệnh tưa miệng) là một tình trạng nhiễm trùng cơ hội phổ biến tại khoang miệng. Dù không phải là bệnh lý quá nguy hiểm, nhưng nếu không được điều trị kịp thời, nấm có thể lan rộng xuống thực quản, gây đau đơn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể. Để hiểu rõ hơn về bệnh nấm lưỡi, nguyên nhân hình thành, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả, hãy cùng Nha Khoa Thu Trang theo dõi bài viết dưới đây nhé!
Nấm lưỡi là gì?
Nấm lưỡi là tình trạng tích tụ quá mức của nấm Candida albicans trên niêm mạc miệng. Trong điều kiện bình thường, loại nấm này chúng sống hòa bình với các vi sinh vật khác. Tuy nhiên, khi môi trường miệng mất cân bằng hoặc hệ miễn dịch suy yếu, chúng sẽ tăng sinh mạnh mẽ, tạo thành các mảng bám trắng bám chắc trên lưỡi và các vùng lân cận.
Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ
Sự bùng phát của nấm Candida thường xuất phát từ các nhóm nguyên nhân sau:
- Suy giảm hệ miễn dịch: Trẻ em, người cao tuổi, người nhiễm HIV hoặc bệnh nhân đang điều trị hóa trị/xạ trị là những đối tượng dễ bị tấn công nhất.
- Tác dụng của thuốc: sử dụng kháng sinh kéo dài (diệt vi khuẩn có lợi) hoặc sử dụng thuốc Corticosteroid dạng xịt (trong điều trị hen suyễn) mà không súc miệng kỹ.
- Bệnh lý nền: Người mắc bệnh tiểu đường không kiểm soát (lượng đường trong nước bọt cao thúc đẩy nấm phát triển).
- Thói quen sinh hoạt: Vệ sinh răng miệng kém, hút thuốc lá hoặc thường xuyên bị khô miệng.
- Răng giả: Người sử dụng hàm giả nhưng không vệ sinh sạch sẽ hoặc hàm bị lỏng gây tổn thương niêm mạc.
Triệu chứng nhận biết điển hình
Bệnh nhân có thể tự kiểm tra thông qua các dấu hiệu lâm sàng sau:
- Mảng trắng đặc trưng: Xuất hiện các tổn thương màu trắng kem trên bề mặt lưỡi, mặt trong má, đôi khi ở vòm họng và nướu.
- Tổn thương dưới mảng bám: Khi cố gắng cạo bỏ mảng trắng, vùng niêm mạc bên dưới thường đỏ rát, dễ chảy máu.
- Cảm giác khó chịu: Đau rát như bị bỏng, mất vị giác hoặc cảm thấy miệng có vị kim loại.
- Viêm khóe miệng: Xuất hiện các vết nứt, đỏ ở hai bên mép (viêm quanh mép).
- Khó nuốt: Trong trường hợp nặng, nấm lan xuống thực quản gây cảm giác vướng víu, đau khi nuốt thức ăn.
Phương pháp điều trị
Mục tiêu chính của điều trị là ngăn chặn sự lây lan của nấm và thiết lập lại sự cân bằng vi sinh.
Điều trị y khoa
Bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định thuốc tùy theo mức độ nghiêm trọng:
- Thuốc kháng nấm tại chỗ: Dạng viên ngậm, dung dịch súc miệng hoặc gel bôi (như Nystatin, Miconazole).
- Thuốc kháng nấm đường uống: Dành cho các trường hợp nặng hoặc bệnh nhân suy giảm miễn dịch (như Fluconazole, Itraconazole).
Chăm sóc hỗ trợ tại nhà
- Súc miệng bằng nước muối sinh lý 0.9% để sát khuẩn.
- Bổ sung lợi khuẩn qua sữa chua hoặc các chế phẩm sinh học.
- Sử dụng bàn chải lông mềm và thay bàn chải ngay sau khi kết thúc đợt điều trị.
